ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla Washington ile Riyad arasında imzalanan ve kamuoyunda “123 Anlaşması” olarak bilinen sivil nükleer iş birliğine ilişkin yeni bir şartı duyurdu. Trump, anlaşmanın uygulanabilmesi için Suudi Arabistan‘ın İsrail ile ilişkilerin normalleştirilmesini öngören İbrahim Anlaşmaları‘na katılması gerektiğini söyledi.
URANYUM ZENGİNLEŞTİRME OLMAYACAK
Trump paylaşımında, ABD Enerji Bakanlığı ile Suudi Arabistan arasında imzalanan anlaşmanın yalnızca barışçıl amaçlı nükleer faaliyetleri kapsadığını vurguladı. Anlaşma çerçevesinde askeri kullanımın söz konusu olmadığını belirten Trump, uranyum zenginleştirilmesine izin verilmeyeceğini ifade etti.
ABD’nin sivil nükleer enerji projelerine karşı olmadığını dile getiren Trump, “ABD Enerji Bakanlığı ile Suudi Arabistan arasında imzalanan ve yalnızca İran ile BAE’nin (ve diğer ülkelerin) halihazırda sahip olduğu türden askeri olmayan kullanımları kapsayan Sivil Nükleer Anlaşma onaylanacak. Ancak bu anlaşma, Suudi Arabistan’ın son derece saygın ve başarılı İbrahim Anlaşmaları’na katılması şartına bağlıdır.” ifadelerini kullandı.
İSRAİL’DEN TRUMP’A DESTEK
Trump’ın açıklamasının ardından İsrail Başbakanlık Ofisi de yazılı bir değerlendirme yayımladı. Açıklamada, Suudi Arabistan’ın İbrahim Anlaşmaları’na katılmasının Ortadoğu’da barış açısından tarihi bir dönüm noktası olacağı belirtilerek, “Başkan Trump’ın da ifade ettiği gibi, Suudi Arabistan’ın İbrahim Anlaşmaları’na katılması Ortadoğu’da barış için tarihi bir atılım olur.” denildi.
ANLAŞMA DÜN DUYURULMUŞTU
ABD ile Suudi Arabistan, bir gün önce sivil nükleer enerji alanında iş birliği konusunda uzlaşmaya vardıklarını açıklamıştı. Anlaşma kapsamında Suudi Arabistan’ın ABD teknolojisi kullanılarak nükleer reaktörler inşa etmesine ve uranyum zenginleştirmesine izin verilmesinin planlandığı duyurulmuştu.
Bununla birlikte anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için ABD Kongresi’nin onay vermesi gerekiyor.
RİYAD’IN “NORMALLEŞME” ŞARTI DEĞİŞMEDİ
Suudi Arabistan, bugüne kadar İsrail ile diplomatik ilişkilerin normalleştirilmesi konusunda temkinli bir politika izledi. Birleşik Arap Emirlikleri ile Bahreyn, 2020 yılında İsrail ile ilişkilerin kurulmasını öngören İbrahim Anlaşmaları’nı imzalarken, Riyad yönetimi ise normalleşmenin ancak Filistin devletinin kurulmasına yönelik somut ve güvenilir bir yol haritasının ortaya konulması halinde mümkün olacağını savunuyor.
Trump’ın son açıklamasıyla birlikte Washington’ın, nükleer iş birliğini bölgesel diplomatik normalleşme süreciyle doğrudan ilişkilendirdiği yönündeki mesajı daha da güçlenmiş oldu.
